MỘT LENINGRAD KHÁC

“Thành phố trộm” là câu chuyện có motif dũng sỹ truy tìm báu vật mà ta có thể thấy được sự tương đồng trong các huyền thoại cổ xưa.

IMG81717

Thế chiến II kết thúc vào năm 1945, nhưng những dư ba của nó thì dường như sẽ không bao giờ kết thúc. Có thể khẳng định như vậy bởi sự xuất hiện liên tục và ngày một dày đặc của các tác phẩm nghệ thuật xuất sắc, đặc biệt là văn chương, về cuộc chiến tranh đẫm máu này. Trong số đó, có tiểu thuyết “City of Thieves”, xuất bản năm 2008, của nhà văn Mỹ gốc Do Thái David Benioff. Tám năm sau, lần đầu tiên tác phẩm này mới được dịch giả Đỗ Tuấn Anh chuyển sang Việt ngữ với nhan đề “Thành phố trộm” (Cty Nhã Nam & NXB Hội Nhà văn, 2016).
“Thành phố trộm” là câu chuyện do ông nội của nhà văn David Benioff, cựu binh thế chiến II, kể để cháu mình nghe và chép lại (với một khuyến khích rất thú vị: Cháu là nhà văn cơ mà, bịa bừa đi). Câu chuyện diễn ra trong khung cảnh thành phố Leningrad đang bị quân Đức phong tỏa, mọi nguồn tiếp tế đều bị cắt đứt và tình trạng thiếu đói khủng khiếp đã trở thành phổ biến. Thế mà, trong khung cảnh ấy, viên đại tá Grechko đầy quyền lực của lực lượng NKVD vẫn quyết định tổ chức một hôn lễ thật linh đình cho con gái. Tất cả đều đủ hết, chỉ thiếu một tá trứng gà. Phải có một tá trứng gà để làm bánh phục vụ hôn lễ, nhiệm vụ ấy rốt cuộc được Grechko giao cho hai chàng trai Lev Benioff và Kolya, như một cách để họ giữ lấy mạng sống của mình.
“Thành phố trộm”, do vậy, là câu chuyện có motif dũng sỹ truy tìm báu vật, hệt như trong các huyền thoại. Lev Benioff và Kolya đã đi qua tình trạng hỗn loạn của Leningrad, thậm chí vượt qua phòng tuyến của quân Đức chỉ để săn lùng cho được tá trứng mà Grechko yêu cầu. Trên hành trình phiêu lưu đó, những cái họ thấy đã tạo nên hình ảnh một Leningrad khác, rất khác với một Leningrad ngời sáng chủ nghĩa anh hùng cách mạng mà ta hằng quen thuộc qua hệ thống tuyên truyền bấy lâu nay: những cuộc bắt bớ không lý do, người ta đói đến mức dùng thịt người để làm xúc xích, một đứa trẻ cam chịu chết cóng bên cái chuồng gà không còn một con gà, những con chó trượt tuyết mang bom diệt xe tăng Đức, người lính Nga bị vùi xác trong tuyết để làm cọc tiêu, một du kích quân bị bắn bay mất hàm mà mắt vẫn trân trối nhìn kẻ bắn mình v.v… “Chiến tranh làm thay đổi tất cả”. Cuộc phiêu lưu giữa lòng thành phố Leningrad đang bị phong tỏa ấy, với chàng trai Lev Benioff mười bảy tuổi, chính là những bước của nghi lễ trưởng thành: Lev đã từ một cậu bé trở thành một người đàn ông nhờ những ám ảnh tình dục trước người khác giới. Lev, chú sư tử nhút nhát, đã biết dùng dao găm để lấy mạng quân thù. Còn với Kolya, chàng Cossak đang nuôi mộng văn sỹ, chiến tranh chỉ tô đậm thêm phẩm chất vừa điềm tĩnh vừa táo tợn vừa không quên tận hưởng mọi thú vui trần thế. Trên những nét ấy, Kolya là kiểu nhân vật rất gần với nhân vật Alexis Zorba “con người hoan lạc” của tiểu thuyết gia Hy Lạp Kazantzaki. Chính từ nhân vật Kolya mà tiểu thuyết “Thành phố trộm” có thêm một sắc thái mới: sự hoa tình (erotic). Thật hiếm có tác phẩm viết về chiến tranh nào mà tình dục được đề cập một cách gây hấn, đầy tinh thần vui nhộn bông phèng như ở tiểu thuyết này. Sự kết hợp giữa Lev Benioff và Kolya, do vậy, mang dáng dấp của một cặp đôi nghịch dị (grotesque) trong văn chương hiện đại.
David Benioff sinh năm 1970, hiện là cây viết chính cho loạt phim “Game of Thrones”, tức “Trò chơi vương quyền”, đang được khán giả đón nhận nồng nhiệt trên kênh HBO. Ông cũng là người chuyển thể cuốn sách nổi tiếng “Người đua diều” của Khaled Hoseiyni thành phim. Và biết đâu đấy, “Thành phố trộm” của ông rồi đây cũng sẽ có một sự tồn tại huy hoàng trong nghệ thuật thứ bảy.

BÀI: HOÀI NAM

Đừng bỏ qua:

Từ khóa cho bạn

Bình luận