What I’ve Learned: Kịch tác gia Ayad Akhtar

Kịch tác gia Ayad Akhtar, nhân vật sáng tạo vở kịch đang ăn khách nhất tại Mỹ và giành giải Pulitzer năm 2013 đã chia sẻ với Esquire nhiều điều về con người, nơi ở và tâm linh

kich-tac-gia-ayad-akhtar-hinh-anh

> Vấn đề nổi cộm nhất ngày nay là sự hung ác xuất hiện thường xuyên.

> Tình hình này sẽ còn tồi tệ hơn vì nó gần như trở thành một trào lưu trong xã hội. Nhà văn Salman Rushdie từng nhận xét: “Dường như con người tìm thấy ý nghĩa của bản thân bằng cách xúc phạm người khác”. Trong những cuộc tranh luận chính trị, các chính trị gia thường xem sự nóng giận, hung hăng là một cách để thể hiện sự chân thật. Rất dễ nhận ra đó là một quan niệm sai nhưng đó là cách một số người dùng để thâu tóm quyền lực vào tay mình. Vì thế, chẳng ai vui vẻ cả. Mỗi người thể hiện cơn giận của bản thân theo những cách khác nhau và có một số người thể hiện điều đó rất mạnh mẽ, thô bạo. Bản thân chúng ta cũng vậy và những kẻ gây ra vụ khủng bố ở Paris (Pháp) cũng vậy.

> Từ khi còn bé, tôi đã luôn thấy mình là người Pakistan nhiều hơn là người Mỹ. Khi bắt đầu trở về Pakistan ở tuổi thiếu niên, tôi mới nhận ra mình là người Mỹ.

> Khi mới trưởng thành, tôi từng sống ở châu Âu trong ba năm. Điều đó giúp tôi hiểu rõ “chất” Mỹ trong con người mình và nhận ra tình yêu sâu đậm đối với nước Mỹ. Vì vậy, tôi gọi nơi ấy là nhà. Một số khía cạnh trong đời sống tinh thần của nước Mỹ sẽ luôn tồn tại trong tôi.

> Nếu bị ai đó chỉ trích hay phản đối vì tôi là tín đồ Hồi giáo, tôi cũng sẽ chỉ trích người Mỹ như vậy. Chúng ta chỉ là một lũ ngốc tỏ ra cao thượng.

> Ai mà không biết nữ ca sỹ lừng danh Tammy Wynette chứ?

> Mẹ tôi đến Mỹ năm 24 tuổi. Bà là bác sỹ. Cha mẹ tôi đều đến đây theo thị thực nhập cảnh bao gồm cả vé máy bay, công việc, nhà ở và cả những thứ giấy tờ để làm việc. Những bài hát country sầu thảm, bi ai về cuộc sống ở Mỹ dường như chạm đến tâm hồn bà. Cả thể loại nhạc polka cũng vậy. Tôi lớn lên ở bang Wisconsin. Còn đòi hỏi gì khác nữa chứ?

> Tôi nói rằng mình sống ở New York. Nhưng thực tế thì tôi không thấy mình là dân New York vì họ hàng tôi đến từ Pakistan, tôi lớn lên ở Milwaukee, trải qua thời thiếu niên ở châu Âu rồi mới chuyển đến New York. Tôi không nghĩ mình đã ổn định nơi ăn chốn ở.

> Tôi sẽ không cố gắng thuyết phục bạn rằng đạo Hồi là vấn đề thế giới phải quan tâm. Nhưng tôi cũng không cố thuyết phục bạn rằng họ không phải vấn đề để lo lắng. Tất cả chúng ta đều là một phần của vấn đề và góp phần tạo ra nó. Vấn đề không chỉ đến từ những tín đồ Hồi giáo hay chỉ từ chính mỗi người chúng ta. Nhưng chẳng ai muốn nghe sự thật đó cả.

> Thật dễ để nói: “Tôi cảm thấy lo sợ. Nếu chúng ta tấn công, đánh bom tiêu diệt bọn tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS, tôi sẽ được sống trong một thế giới tốt đẹp hơn và tôi sẽ không còn phải lo sợ gì nữa”. Điều đó thật man rợ. Chúng ta chẳng khác gì những con thú sống bầy đàn và đời sống chính trị là bằng chứng rõ ràng cho điều đó.

> Thật ra thì bạn chẳng thể làm gì được khi cứ mãi hô hào: “Bọn khủng bố không phải người. Chúng ta phải loại trừ chúng”. Bạn cũng chẳng thể tạo dựng được điều gì nếu cứ nghĩ như thế. Nếu chỉ mãi hô hào: “Không phải cái này, không phải cái kia, không phải cái nọ…”, có thể bạn sẽ nhận được sự ủng hộ nào đó nhưng nó sẽ chẳng mang lại kết quả tốt.

> Tôi luôn bị thôi thúc bởi niềm đam mê trở thành một người kể chuyện giỏi nhất có thể. Niềm khát khao ấy đã cháy bỏng trong tôi từ năm tôi 15 tuổi với một tình yêu lớn mà tôi khó có thể diễn tả bằng lời. Tôi muốn nhìn ngắm thế giới một cách cởi mở, nhân ái, rõ ràng và kể lại bằng những câu chuyện cô đọng, hấp dẫn.

> Một giáo viên thời trung học đã thay đổi cuộc đời tôi. Cô Doerfler là người đầu tiên tôi thấy luôn sống thật từng phút từng giây.

> Mỗi khi vào lớp, cô sẽ hỏi: “Các em rút ra được điều gì từ câu chuyện đã đọc tối qua?” và tôi nghĩ: “Ý nghĩa quái gì chứ? Làm sao mấy câu chuyện đó có ý nghĩa được?”. Cả lớp im thin thít và cô bắt đầu giảng giải. Chuyến tàu đại diện cho cuộc đời, mỗi ngày chúng ta thức dậy và đều tự hỏi rằng cuộc đời mình sẽ đi đâu, về đâu. Chúng ta tìm ý nghĩa của cuộc đời mình từ những điều xung quanh ta. Có nhiều người sẽ không hiểu câu hỏi đó là gì. Có người hiểu câu hỏi nhưng không có câu trả lời. Những người sẵn sàng dấn thân đi tìm câu trả lời cho ý nghĩa cuộc đời mình sẽ phải đối mặt với thực tế rằng cuộc đời sẽ đưa chúng ta đến những chân trời vô định và rào cản duy nhất là kiến thức của chúng ta.

> Thế giới Hồi giáo sẽ phải đối mặt với những thế hệ hậu duệ phải gánh chịu hậu quả những điều thế hệ hiện nay gây ra. Người dân Mỹ cũng gặp vấn đề tương tự. Đó là hai động thái song song. Hai động thái ấy không tách rời nhau. Để hiểu tường tận chúng, bạn cần mở rộng tầm nhìn của mình hơn nữa. Nhưng không ai muốn làm vậy cả.

> Trong thời điểm đặc biệt như hiện nay, việc Disgraced trở thành vở kịch ăn khách nhất là một sự kiện vừa thú vị vừa đáng sợ. Vở kịch này vừa phức tạp, vừa gây hoang mang sâu sắc. Vấn đề vở kịch cho khán giả thấy được cũng chính là bản chất của nó. Đó cũng chính là mục đích của vở kịch. Tuy nhiên, việc tung ra một vở kịch như thế nhằm tạo nên một sự thay đổi trong xã hội sẽ khó đạt được hiệu quả tốt. Vở kịch đặt khán giả vào một tình thế đầy mâu thuẫn và nếu họ e ngại nó thì sẽ khó có thể làm gì được.

> Mọi thứ sẽ kết thúc như thế nào? Câu hỏi quái đản gì thế? Làm sao khó khăn hiện tại của chúng ta kết thúc ư? Nó chẳng bao giờ kết thúc cả.

> Nếu đọc kỹ bất kỳ văn bản tôn giáo nào, bạn sẽ nhận thấy rằng chúng ta sẽ phải chấp nhận hy sinh, đổ máu trong một thời gian dài nếu muốn tồn tại. Đó chỉ là một phần nhỏ của bức tranh lớn. Vấn đề không phải nằm ở việc tiêu trừ nó đi mà phải hiểu được nó mang lại gì cho chúng ta và làm thế nào nó có thể đưa chúng ta đến một nơi khác. Bản chất của thế giới là chém giết lẫn nhau. Hàng ngày, những đám mây bụi vũ trụ và lỗiđen hủy diệt hàng loạt thiên hà. Tất cả chúng ta sẽ vĩnh viễn đối đầu nhau để tiếp tục tồn tại. Và đó là một phần trong sự đấu tranh của nhân loại.

> Bạn không thể nào biết rõ mình là người như thế nào nếu chỉ nói: “Điều anh nhận xét về tôi không đúng”. Bạn chỉ biết được sự thật về bản thân mình khi hỏi: “Tôi là người như thế nào?”.

> Tôi không biết mọi thứ sẽ kết thúc như thế nào nhưng tôi cảm thấy một niềm hân hoan lớn khi phải đấu tranh trong cuộc sống này.

kich-tac-gia-ayad-akhtar-hinh-anh 2

Vở kịch nổi tiếng mang tên Disgraced của Ayad đang là vở kịch ăn khách nhất tại Mỹ. Nó nói về mối quan hệ đầy đau khổ của một người đàn ông Mỹ theo đạo Hồi với tôn giáo của mình. Mùa xuân vừa qua, vở The Invisible Hand đã ra mắt khán giả London (Anh) và vở The Who & The What ra mắt khán giả Washington D. C (Mỹ). Vở kịch mới của ông với nhan đề Junk sẽ công diễn tại nhà hát La Jolla Playhouse, California (Mỹ) vào mùa hè này.

BÀI: MARK WARREN. ẢNH: BENEDICT EVANS

ESQUIRE VIỆT NAM

Đừng bỏ qua:

Bình luận