Bức tường vô hình của Donald Trump

Pháp lệnh cấm nhập cảnh vào Mỹ đối với công dân 7 nước Hồi giáo của Tổng thống Mỹ Donald Trump làm dậy sóng cộng đồng thế giới thời gian qua nay đang bị treo lơ lửng vì sự ra tay quyết liệt của Tòa án tối cao Hoa Kỳ. Thế nhưng, lại có cơn... Read more »

3

Pháp lệnh cấm nhập cảnh vào Mỹ đối với công dân 7 nước Hồi giáo của Tổng thống Mỹ Donald Trump làm dậy sóng cộng đồng thế giới thời gian qua nay đang bị treo lơ lửng vì sự ra tay quyết liệt của Tòa án tối cao Hoa Kỳ. Thế nhưng, lại có cơn sóng khác thay thế, âm ỉ nhưng dồn dập và không thể né tránh, đang ập đến. Đó là những đề xuất giảm người nhập cư hợp pháp vào Mỹ và pháp lệnh khắt khe quyết truy quét những người đã nhập cư trái phép vào nước này.
Với những chính sách mới ấy, một bức tường vô hình đã được dựng lên, nước Mỹ phải gánh chịu nhiều phân rẽ trong nội bộ với các cuộc biểu tình, đình công, cả ủng hộ lẫn chống đối. Điển hình là chiến dịch tẩy chay Uber với hashtag #DeleteUber. Nước Mỹ cũng đành chấp nhận sự suy giảm và rớt hạng vị thế hộ chiếu của mình, dù năm qua trong Passport Index 2017, hộ chiếu Mỹ đạt 155 điểm miễn thị thực, xếp dưới hàng loạt các nước Đức, Singapore, Thụy Điển…

thesiliconreview-delete-uber-app-on-immigration-ban-protests
Ma trận thanh lọc công dân của Trump
Không cấm ngay được dân nhập cư từ  7 nước Hồi giáo vào Mỹ, chính sách xuất nhập nước Mỹ của Tổng thống Donald Trump xoay chiều đánh từ trong lòng Mỹ đánh ra. Ngày 22–2 vừa qua, hàng loạt cộng đồng người nhập cư tại Mỹ đã nhận được bản ghi nhớ lệnh truy quét dân di trú trái phép do Bộ An ninh Nội địa Mỹ ban hành. Viễn cảnh hơn 11 triệu người nhập cư không giấy tờ, dù đã sinh sống, lập nghiệp tại nước này nhiều năm, có thể bị trục xuất đang hiển hiện cụ thể. Trong đó, công ty USIS (U.S. Investment Services) đưa ra con số người Việt Nam nhập cư không giấy tờ là khoảng 170 nghìn, chiếm 2%.
Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ John Kelly thông báo kế hoạch tuyển dụng thêm 10.000 sỹ quan cùng 5.000 cảnh sát và xây nhiều cơ sở tạm giam trong khi chờ trục xuất – vấn đề không thể xem là kiểu “giơ cao đánh khẽ”. Những gì từng thuộc nề nếp của thời Obama càng bị Trump soi và mạnh tay dỡ bỏ hơn. Nhìn lại Luật di trú của Mỹ người ta nhận ra rõ điều ấy. Chính sách trước đây chủ trương chỉ trục xuất người nhập cư bất hợp pháp nào phạm phải những tội ác nặng. Còn với lệnh mới thời Trump, nhóm bị trục xuất sẽ bao gồm cả những người mắc những tội nhẹ như ăn cắp vặt, thậm chí chỉ mới bị tình nghi. Chưa hết, ngoài nhóm phạm tội, bất cứ người nhập cư bất hợp pháp nào không chứng minh được họ đã ở Mỹ hơn hai năm cũng sẽ bị trục xuất ngay lập tức.
Đó là thanh lọc bằng cách tống khứ. Còn hướng ngăn chặn người nhập cư vào Mỹ, cho dù hợp pháp, đã có bức tường vô hình làm việc qua những tính toán đã lên sẵn kế hoạch trên giấy tờ. Ngày 8–2 vừa qua, một đề xuất của hai thượng nghị sĩ Tom Cotton thuộc bang Arkansas và David Perdue, bang Georgia đã được Trump hồ hởi đồng lòng. Theo đó, chính phủ Mỹ có thể sẽ giảm số lượng visa di dân theo diện bảo lãnh từ một triệu xuống 500.000 người, giảm 50% mỗi năm trong 10 năm tới. Lý do được nêu ra là lượng người nhập cư hợp pháp tại Mỹ ngày càng tăng nhưng trình độ lao động lại thấp, đã phần nào làm giảm mức lương của người lao động Mỹ có trình độ trung học hoặc thấp hơn. Thế nên, visa lao động định cư EB3 có thể sẽ bị bãi bỏ.
1
Người Việt nhập cư: cửa đã hẹp càng hẹp
Ngoài mục tiêu đoàn tụ gia đình, nhiều người Việt muốn vào Mỹ sống do bị thu hút bởi các chuẩn giao thông, giáo dục và y tế hoàn hảo. Bao lâu nay, cánh cửa mở ra cho họ ở xứ sở chú Sam không lớn lắm so với các nước Úc, Canada hay Nhật. Giờ đây, nếu những đề xuất mới về Luật di trú của Mỹ được thực hiện, cửa đã hẹp càng hẹp thêm. Nghĩa là sẽ chỉ có chồng hoặc vợ và con nhỏ của những công dân hoặc thường trú nhân tại Mỹ mới được cấp thẻ xanh. Như thế, viễn cảnh đoàn tụ của một số gia đình theo như tính toán cũ, đủ cha mẹ, anh em, có thể sẽ không thành, hoặc may ra chỉ thành sau 4 năm nữa, tức hết nhiệm kỳ Trump, nếu luật được thay đổi.
Tuy nhiên, khi diện visa EB3 lao động phổ thông bị hủy bỏ thì lợi thế lại nghiêng về số người Việt xin lao động định cư mà có kinh nghiệm, bằng cấp chuyên môn đặc biệt. Lợi thế ấy cũng đến cho dạng đầu tư định cư EB5 lập doanh nghiệp và tạo công ăn việc làm chí ít cho 10 nhân công Mỹ, bởi hình mẫu này đúng ý đồ kinh doanh và cung cấp việc làm cho dân bản địa của Donald Trump. Cho đến bây giờ, mỗi ngày đi qua Tòa lãnh sự Mỹ, ta vẫn thấy hàng người xếp hàng dài chờ đợi phỏng vấn cho thấy chưa thấy biến chuyển gì quan trọng bất lợi cho việc định cư ở Mỹ của người Việt. Thế nhưng, điều lo lắng lại nằm ở những trường hợp vào, ra, đi, về.
Trước hết là mẫu thường trú nhân người Việt, dù có thẻ xanh 2 năm, 10 năm, chưa chắc đã yên ổn khi tái nhập cảnh nếu vướng vào vi phạm hình sự, rắc rối về tài chính như mang nhiều tiền mặt vào Mỹ… Lúc ấy, họ vẫn có thể bị giữ lại tại sân bay để thẩm vấn và có thể bị thu hồi thẻ xanh. Thứ đến là chuyện dân ta ra, vào Mỹ quá nhiều lần và quá lâu, có nghĩa là năm ba tháng, đôi lúc hơn sáu tháng hay trên một năm. Ở tình trạng đó, trước đây họ chỉ bị chất vấn rồi cho qua, nhưng tương lai có thể đưa tới hậu quả là bị rút lại thẻ xanh ngay tại phi trường.

Di trú bất hợp pháp, cẩn thận không thừa
Những người Việt tại Hoa Kỳ đang thuộc diện du khách ở lại quá hạn visa, du học sinh không về nước sau khi học xong hoặc bỏ học giữa chừng, các dạng hôn phu, hôn thê, vợ chồng (vừa giả vừa thật) chưa hoàn chỉnh giấy tờ, hoặc những người cứ lì ở lại không chịu về dù đã bị từ chối cấp thẻ xanh 10 năm… đều trong tình trạng báo động.
Đến nay, vẫn chưa nghe tin về trường hợp người Việt Nam nào ở Mỹ bị ảnh hưởng bởi chính sách “tống khứ”. Một số cơ sở kinh doanh của người Hoa ở Flowood đã bị sở di trú khám xét để tìm kiếm những người nhập cư không giấy tờ, những người sở hữu visa du lịch hoặc sinh viên làm thêm kiếm tiền.
Thực ra, những gì Donald Trump đang làm chỉ là thực thi lời hứa của ông với cử tri. Dù một số sắc lệnh có gây tranh cãi ở một vài khía cạnh nhưng cũng nằm trong khuôn khổ luật pháp của Mỹ. Luật nhập cư đã có từ lâu chứ không phải mới được đưa ra, chỉ khác là bây giờ thắt chặt hơn. Cộng đồng Việt chưa hoàn toàn hợp pháp phải cẩn trọng, tránh vi phạm những luật nhỏ nhưng lại là cớ để bị soi.

BÀI: TRẦN TRUNG

Đừng bỏ qua:

Bình luận