Tản mạn về thương xá, một cung đường ngắn

Dù bỏ ra cả đời, anh cũng không đi hết một cung đường ngắn ngót một cây số. Câu nói này không phải của một danh nhân, mà của tôi khi tản mạn về thương xá, dù bạn nghe loáng thoáng cũng có vẻ rất ư là danh ngôn

thuong-xa-hinh-anh

Tôi, người Sài Gòn toàn tòng, đứng nhìn một vòng cung phố ngay trước mắt mình, đoạn phố tính từ Huỳnh Thúc Kháng đổ ra Lê Lợi, một phía là Nam Kỳ Khởi Nghĩa, phía kia Pasteur, cung đường bị chặn ngang bởi cao ốc thương xá Saigon Center hay bạn muốn gọi nó là gì tùy ý, Takashimaya Saigon cho nó có tinh thần thời đại, trung tâm thương mại cho nó quốc doanh bao cấp, Terrace Café cũ cho nó hoài nhớ một thời trẻ trai còn tôi gọi là thương xá. “Giờ này thương xá sắp đóng cửa, người lao công quét dọn hành lang” – thơ Tô Thùy Yên. Những thương xá mới xây không phải chịu số phận đau đớn của thương xá Tam Đa (khu thương mại Intershop) tức là không bị cháy rụi, chỉ phải bảo dưỡng liên tục cho đỡ xấu xí và tương đối ế ẩm dù lúc mới mở chỗ nào cũng đông ken.

Dù bỏ ra cả đời, bạn cũng không đi hết được vòng cung này vì sao? Vì mỗi lần đặt chân đi, bạn lại thấy nó thay đổi. Như những tế bào trên cơ thể liên tục sinh ra rồi chết đi, như những đợt sóng mới sinh ra từ con sóng cũ, một đoạn phố xá cứ biến hình trước mắt bạn bất chấp bạn đã đinh ninh mình thuộc lòng nó. Không chỉ biến về hình tướng, mùi vị nơi chốn cũng thay đổi.

thuong-xa-hinh-anh 2

Thương xá ấy, dạo mới xây xong còn có một giếng trời thật lớn ở giữa, kiểu xây cất ta thường thấy trong các thương xá xưa, như hành lang Eden hay Đại Quang Minh dưới Chợ Lớn. Quanh giếng trời là những cửa hiệu nhỏ đèn xanh đỏ nhấp nháy như Saigon Square, tôi thường ngồi đó những chiều muộn để thứ ánh sáng đùng đục như sữa chảy tràn khắp châu thân, sách bìa mềm trên tay và điếu thuốc đen trên môi, tôi ngồi đó với Ngô Thanh Vân, Đàm Lưu Ly, Hà Kiều Anh đôi lần và có lần đã ngồi với Minh Thuận. Bạn thấy chưa, tôi đã nói ta không thể quen thuộc một nơi-chốn-quen-thuộc vì ta đâu có gặp ai hai lần giống nhau. Tôi nhớ buổi chiều nắng nhạt ngồi với Minh Thuận nói chuyện về bài Đôi, bài hát tôi nhờ Thuận hát cho phim Cô Gái Xấu Xí, còn hôm nay khi tôi gõ những dòng này thì Thuận đã mất.

Thương xá ấy thuở còn là nhà bưu điện Quận Nhất, tôi đi làm thợ kẻ bảng hiệu ở góc đường Lê Lợi – Pasteur hay tạt vào bỏ thư, mua vài tấm bưu thiếp hoặc là ngồi ăn phá lấu bên này ngó sang. Chỗ làm của tôi nay dường như cho thuê mở hiệu cơm gà Pháp, và vào những năm Terrace còn thịnh vượng tôi thích ngồi hàng hiên chống cằm nhìn về chỗ làm thuở hàn vi, lòng bồi hồi một nỗi nhớ. Không nhớ sao được khi mà tôi còn mặc áo đồng phục của sở phát, đâu như là in chữ VietBice rất to sau lưng áo, vốn để tặng các bác xích lô để quảng bá thương hiệu (thời 1991 cách quảng bá như vậy quá văn minh). Và ca sỹ Lệ Thu (hát nhạc Pháp) đã ghé chỗ tôi lấy bài, tôi ngượng khi phải mặc áo đồng phục rộng thùng thình nên lấy áo sơ mi của bạn khoác ra ngoài, áo mỏng vẫn cứ lồ lộ dòng chữ in. Tôi còn nhớ cửa bưu điện có quầy thuốc lá, phải chờ đến ngày lương tôi mới dám bước sang mua cho mình một bao thuốc ngon và ra đầu Huỳnh Thúc Kháng ăn đĩa cơm tấm sườn.

thuong-xa-hinh-anh 3

Giờ thương xá mới mở tôi không vào, tôi dựng xe sát lề đường ngó những bảng hiệu nhấp nháy trong nắng sớm Ralph Lauren, Yves Saint Laurent hay là Zara cũng vậy, các cặp choai choai giới tính không rõ xô đẩy nhau vào mặt tiền thương xá giơ điện thoại chụp ảnh, nắng lóa trên mặt họ và trên những đôi giày thể thao rằn ri, họ hạnh phúc trong một dáng vẻ nhớn nhác mà thế hệ tôi không có. Thế hệ tôi nhớn nhác ra nhớn nhác và hạnh phúc ra hạnh phúc, dù vế sau hiếm gặp hơn.

Một cung đường ngắn chưa đầy bảy trăm thước đã ăm ắp kỷ niệm. Thử hỏi Sài Gòn, cả Sài Gòn mênh mông như thế này, lòng ai chứa nổi.

BÀI: QUỐC BẢO

ESQUIRE VIỆT NAM

Đừng bỏ qua:

Bình luận